Μεγάλεμος: "Να αποτελέσει η εργασία μας πηγή έμπνευσης!"

Ο Νεκτάριος Μεγάλεμος, πτυχιούχος αρχιτεκτονικής κι ένας εκ των δύο δημιουργών της διπλωματικής εργασίας για νέο γήπεδο 37.400 θέσεων του Παναθηναϊκού στην Λεωφόρο, μιλάει αποκλειστικά στον Στέφανο Αλαφάκη και το ΠΑΟ ΜΑΖΙ ΣΟΥ!


Η εργασία που συνέταξαν οι Νεκτάριος Μεγάλεμος και Χριστόδουλος Παπαδόπουλος, για νέο γήπεδο στην Λεωφόρο, αποτέλεσαν θέμα συζήτησης και... πηγή ονείρων για κάθε φίλο του Παναθηναϊκού. Το ΠΑΟ ΜΑΖΙ ΣΟΥ επικοινώνησε με τον έναν εκ των δύο πτυχιούχων αρχιτεκτονικής (Ν. Μεγάλεμο), προκειμένου να μας δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το σχέδιο που δημιούργησαν.

Η εργασία που εκπονήσατε μαζί με τον Χριστόδουλο Παπαδόπουλο, έχει «παίξει» σε όλα τα Παναθηναϊκά μέσα. Φαντάζομαι το γνωρίζεις ήδη αυτό. Το είχες φανταστεί όταν αναλάβατε αυτό το θέμα;

Όχι, δεν περιμέναμε κάτι τέτοιο. Ο πρωταρχικός σκοπός μας ήταν η εκπόνηση της διπλωματικής εργασίας, ωστόσο χαιρόμαστε που έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής στον κόσμο του Παναθηναϊκού.

Αλήθεια, πως σκεφτήκατε να κάνετε μια τέτοια μελέτη; Υποστηρίζετε τον Παναθηναϊκό;

Ναι, ως φίλαθλοι του ποδοσφαίρου και υποστηρικτές της ομάδας του Παναθηναϊκού ήταν εύκολη απόφαση να ασχοληθούμε με την μελέτη για την κατασκευή ενός σταδίου και ιδιαίτερα της ομάδας μας. Από αρχιτεκτονικής άποψης αποτελεί μια πρόκληση η σχεδίαση ενός τέτοιου έργου σε ένα πυκνοδομημένο αστικό ιστό. Βιώνοντας την ατμόσφαιρα που δημιουργείται στην περιοχή ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια ενός ποδοσφαιρικού αγώνα και η καθημερινή επαφή μας με το γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, μας ώθησαν σε μια διαδικασία να επαναπροσδιορίσουμε τη σύγχρονη αντίληψη που θέλει τα στάδια μακριά από το κέντρο της πόλης.

Έχεις επισκεφτεί την Λεωφόρο ως οπαδός;

Ναι, είμαστε οπαδοί του Παναθηναϊκού και έχουμε παρακολουθήσει παιχνίδια τόσο στο γήπεδο της Λεωφόρου όσο και στο ΟΑΚΑ. Η ατμόσφαιρα που δημιουργείται σε μία γεμάτη Λεωφόρο είναι κάτι μοναδικό και συγκλονιστικό.

Παρακολουθείς τις εξελίξεις γύρω από το θέμα του γηπεδικού; Πως σου φαίνεται το πρότζεκτ του Βοτανικού;

Πριν ασχοληθούμε με το σχεδιασμό του γηπέδου μελετήσαμε όλες τις προηγούμενες προτάσεις που έγιναν είτε για ανέγερση είτε για ανακατασκευή του γηπέδου του Παναθηναϊκού. Πιστεύουμε ότι κάθε λύση που προτάθηκε είχε να χειριστεί διαφορετικά ζητούμενα και δεδομένα και ανάλογα των συνθηκών παρήγαγε διαφορετικά αποτελέσματα. Το πλάνο του Βοτανικού είναι ένα μεγάλο έργο το οποίο με τους κατάλληλους χειρισμούς πιθανών να αποφέρει μεγάλο κέρδος για τον σύλλογο.

Είχες δει το πλάνο του Κίμωνα Βενέρη για την Λεωφόρο; Σας επηρέασε καθόλου;

Το πλάνο του κ. Βενέρη αποτέλεσε βασικό πεδίο έρευνας για την εκπόνηση της δικής μας εργασίας. Ουσιαστικά οι πολεοδομικές αλλαγές ταυτίζονται σε πολλά σημεία και στα δύο σχέδια με βασική διαφορά την αντιμετώπιση των σχολικών μονάδων. Η λύση του κ. Βενέρη, προβλέπει την μετατροπή των Προσφυγικών πολυκατοικιών σε σχολικό συγκρότημα, κάτι που εμείς το χειριστήκαμε διαφορετικά, όπως έχουμε προαναφέρει.

Ας επιστρέψουμε λίγο στην εργασία. Το σχέδιό σας προβλέπει μια γενική αναδιάρθρωση της περιοχής, σωστά; Τι προβλέπεται με τα προσφυγικά;

Ναι, στην μελέτη μας προτείνονται πολεοδομικές αλλαγές στην περιοχή. Πριν αναφερθούμε όμως σε αυτές τις αλλαγές, εξηγούμε τον τρόπο με τον οποίο οδηγηθήκαμε στις συγκεκριμένες προτάσεις.

Αρχικά, πρόθεση ήταν η αύξηση της χωρητικότητας του σταδίου ώστε να συμβαδίζει με τη δυναμικότητα του συλλόγου. Παίρνοντας ως δεδομένα του κανονισμούς και τις προϋποθέσεις που δίνει η UEFA (απόσταση κερκίδων από αγωνιστικό χώρο, διαστάσεις ) για την κατασκευή νέων σταδίων, καταλήξαμε ότι ήταν ανέφικτη η παραμονή του αγωνιστικού χώρου με τη σημερινή του διεύθυνση.

Για το λόγο αυτό μελετήθηκε η περιστροφή του υφιστάμενου όγκου του σταδίου, έτσι ώστε ο μεγάλος άξονας του αγωνιστικού χώρου να συμπίπτει με τον άξονα Βορρά - Νότου, εξυπηρετώντας παράλληλα και τις απαιτούμενες από την UEFA συνθήκες προσανατολισμού (δηλαδή την θέση του σε σχέση με τον ήλιο). Προτείνεται δηλαδή η κατασκευή νέου σταδίου και όχι η ανακατασκευή του υπάρχοντος. 

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, το καινούργιο περίγραμμα που σχηματίζεται να συμπίπτει σε κάτοψη με το 16ο Δημοτικό σχολείο Αθηνών και το 2ο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθηνών, που βρίσκονται επί της οδού Τσόχα. Προτείνεται, λοιπόν, η μεταφορά του 16ου Δημοτικού σχολείου στο απέναντι οικόπεδο και η ανακατασκευή του εγκαταλελειμμένου σχολείου δίπλα από το 2ο Πειραματικό Λύκειο Αθηνών στην οδό Παναγή Κυριακού, για τη στέγαση του Γυμνασίου. Με τον τρόπο αυτό, τα σχολεία παραμένουν στην ίδια περιοχή που βρίσκονταν αρχικά και συνεχίζουν να αποτελούν ένα κόμβο εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Οι προσφυγικές κατοικίες δεν επηρεάζονται.

Όσον αφορά το κυκλοφοριακό σύστημα, απαιτείται αναδιάρθρωση του οδικού δικτύου της ευρύτερης περιοχής. Η οδός Τσόχα καταργείται στη συμβολή της με την οδό Κόνιαρη και η οδός Αγίων Πάντων αλλάζει φορά ώστε να εξυπηρετήσει την είσοδο των οχημάτων στο στάδιο.

Ακόμη, προτείνεται η ανάπτυξη δυο πλατειών, στο Βορειοανατολικό και Νοτιοδυτικό άκρο. Η ύπαρξη τους κρίνεται απαραίτητη, αφού σε ένα περιορισμένο αστικό περιβάλλον όπως το συγκεκριμένο, χρειάζονται για τη μετακίνηση και τη στάση ενός τόσου μεγάλου όγκου ανθρώπων. Οι οδοί Παναθηναϊκού και Π. Κυριακού, στη Δυτική και Ανατολική πλευρά του πεδίου πεζοδρομούνται. Οι πεζοδρομήσεις, γίνονται αφενός για την καλύτερη και ασφαλέστερη πρόσβαση των φιλάθλων στο γήπεδο και αφετέρου για να ενοποιήσουν τις πλατείες με την περιμετρική στοά.

Επιλέξατε την περιοχή της Λεωφόρου λόγω της ιστορικής σύνδεσης με τον Παναθηναϊκό ή θεωρείτε πως είναι πιο εφικτή περίπτωση από τον Βοτανικό ή και το Γουδή που είχε ακουστεί παλιότερα;

Επιλέξαμε την περιοχή της Λεωφόρου τόσο για την ιστορικότητα που χαρακτηρίζει τον συγκεκριμένο τόπο, αλλά και γιατί στα πλαίσια μίας ακαδημαϊκής άσκησης ήταν μία επιπλέον πρόκληση για το πως ένα σύγχρονο στάδιο θα ενταχθεί στον πυκνοδομημένο αστικό ιστό της πόλης των Αθηνών. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, οι παράμετροι που πρέπει να ληφθούν υπόψη είναι πολύ περισσότερες από την ανέγερση σε ένα άλλο περιβάλλον, όπως του Βοτανικού και ως εκ τούτου καθιστά δυσκολότερο το εγχείρημα.

Θεωρείς πως η υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου είναι άμεσα εφικτή, ακόμα και με τα οικονομικά δεδομένα του Παναθηναϊκού;

Από αρχιτεκτονικής άποψης θεωρούμε ότι το έργο θα μπορούσε να υλοποιηθεί. Ωστόσο, η υφιστάμενη κατάσταση της περιοχής σαφώς και δεν θα μπορούσε να υποδεχθεί ένα στάδιο τέτοιας κλίμακας άμεσα. Απαιτούνται πολεοδομικές αλλαγές και νομικές ρυθμίσεις, όπως άλλωστε χρειάζεται κάθε έργο τέτοιας κλίμακας.

Μέσα στην μελέτη σας έχετε λάβει υπόψιν τα οικονομικά δεδομένα; Έχετε υπολογίσει το κόστος για την κατασκευή ενός τέτοιου γηπέδου;


Το κόστος κατασκευής όπως και πολλά άλλα τεχνικά ζητήματα αποτελούν συνάρτηση πολλών παραμέτρων, ο προσδιορισμός των οποίων αποτελεί χρονοβόρα διαδικασία με την οποία δεν ασχοληθήκαμε στην συγκεκριμένη διπλωματική εργασία.

Αν υποθέσουμε ότι τίθεται θέμα για νέο γήπεδο στην Λεωφόρο με αυτό ή κάποιο αντίστοιχο σχέδιο, θα σε ενδιέφερε να αναλάβεις κάποιον ρόλο στο όλο εγχείρημα;

Φυσικά. Για εμάς θα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον και συναρπαστικό να αποτελέσουμε μέρος του συγκεκριμένου εγχειρήματος τόσο ως αρχιτέκτονες μηχανικοί αλλά και ως φίλαθλοι του Παναθηναϊκού.

Πάμε τώρα σε πιο πρακτικά ζητήματα. Ποιες είναι οι αλλαγές που προτείνετε σε σχέση με το υπάρχον γήπεδο; Η χωρητικότητά του διπλασιάζεται, σωστά;

Για το σχεδιασμό του νέου γηπέδου σε αντίθεση με το υπάρχον έχουν ληφθεί υπόψιν οι αυστηρές απαιτήσεις της UEFA και της FIFA. Τόσο το μέγεθος του αγωνιστικού χώρου διαστάσεων 105Χ65 μέτρων, τα περιθώρια, και η διαφημιστική γραμμή περιμετρικά του γηπέδου αλλά και οι ζώνες συνεντεύξεων, έχουν προσαρμοστεί στα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Το νέο στάδιο, με προτεινόμενες γενικές διαστάσεις 206Χ170 μέτρων, περιλαμβάνει πλέον 37.400 θέσεις καθήμενων θεατών και 44 διακεκριμένα θεωρεία. 

Όλες οι θέσεις του σταδίου καλύπτονται από το στέγαστρο, στο οποίο διατηρείται οπτικά η κάτω παρειά των μεταλλικών στοιχείων, ώστε να κατευθύνει έμμεσα το βλέμμα προς τον αγωνιστικό χώρο.

Επίσης δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη και στο σχεδιασμό του κοίλου, ώστε η κάθε θέση να έχει τη βέλτιστη θέαση στον αγωνιστικό χώρο, αλλά ταυτόχρονα να κρατά ζωντανή την ατμόσφαιρα που δημιουργείται στο εσωτερικό του γηπέδου. 

Στο κτίριο αναπτύσσονται τέσσερα επίπεδα , εκ των οποίων το 2ο και το 3ο αποτελούν επίπεδα σύνδεσης των κερκίδων και εξυπηρέτησης των θεατών. Ο κενός χώρος που δημιουργείται κάτω από το κοίλο αποτελεί βάση φιλοξενίας όλων των λειτουργιών του γηπέδου, σε ένα συμπαγές και συμμετρικό όγκο. Αυτό το επίπεδο περιλαμβάνει 220 θέσεις στάθμευσης, χώρους που αφορούν τους αθλητές, το προσωπικό, τους δημοσιογράφους κ.ο.κ.. Στις επόμενες δυο στάθμες, εξωτερικά του κοίλου, κάτω από το αποτύπωμα της στοάς, τοποθετούνται λειτουργίες για την υποστήριξη των φιλάθλων. Με τον τρόπο αυτό, αφήνουν απρόσκοπτη τη θέαση και την πρόσβαση στις κερκίδες. Συγκεκριμένα στο δεύτερο και τρίτο επίπεδο βρίσκονται κυλικεία, χώροι υγιεινής, ιατρεία. κτλ.

Ο οπαδός που θα έρχεται στο γήπεδο, θα αντικρίζει ουσιαστικά μια μεγάλη Λεωφόρο ή θα βλέπει κάτι εντελώς διαφορετικό;

Ένα ποδοσφαιρικό στάδιο, λόγο της ιδιομορφίας που έχει ως κτίριο είναι συνήθως μια μεγάλη ογκώδης κατασκευή. Στη συγκεκριμένη περίπτωση λόγο της τοποθεσίας του, το νέο στάδιο αν και διπλάσιο σε χωρητικότητα από το υπάρχον, δεν θα έπρεπε να φαίνεται και διπλάσιο σε μέγεθος. Πρόθεση ήταν ο νέος όγκος του σταδίου να μην αντιτάσσεται στο τοπίο αλλά συνυπάρχει αρμονικά με τον περιβάλλοντα αστικό ιστό. Για αυτό το λόγο κρίθηκε αναγκαίο να κρατηθεί το ύψος του σταδίου, στο ίδιο με το υφιστάμενο, χαμηλότερο δηλαδή από τις όμορες πολυκατοικίες.

Το νέο στάδιο θέτει τα όρια του πολύ κοντά με τα όμορα κτίρια. Ωστόσο, χάρη στον διάτρητο χαρακτήρα του εξωτερικού κελύφους, το φως και ο αέρας περνούν ανεμπόδιστα φτάνοντας μέχρι τη χαμηλότερη στάθμη. Το μεταλλικό κέλυφος που περικλείει το στάδιο είναι η όψη, η δομή, η διακόσμηση και μέρος του δημόσιου χώρου. Αποτελεί τη σύνδεση της πόλης με το εσωτερικό του σταδίου και ταυτόχρονα είναι ένα αυτόνομο αστικό κέντρο. Επιπλέον, ήταν απαραίτητο σε περιορισμένο χώρο, να λειτουργεί ως στοιχείο ελέγχου και οργάνωσης της κίνησης των φιλάθλων. 

Εν τέλει, το στάδιο εμφανίζεται άλλοτε ως ένας συμπαγής όγκος και άλλοτε ως ένας ανεξάρτητος σκελετός. Ανάλογα με τη θέση του παρατηρητή, το στάδιο γίνεται αντιληπτό είτε ως μια κλειστή όψη η οποία ορίζει ξεκάθαρα το όριο του δρόμου με το στάδιο, είτε η όψη διαλύεται και σου αποκαλύπτει το εσωτερικό που συνδέεται άμεσα με το δημόσιο.

Προβλέπεται η ύπαρξη των εγκαταστάσεων του Ερασιτέχνη κάτω από το ποδοσφαιρικό γήπεδο; Θα συνεχίσει να υπάρχει το ιστορικό κλειστό;

Το γεγονός ότι το στάδιο «Απόστολος Νικολαΐδης» φιλοξενεί και άλλες αθλητικές εγκαταστάσεις είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον και είναι αυτό που προσδίδει ουσιαστική ζωή στο στάδιο τις μέρες που δεν υπάρχει κάποιος ποδοσφαιρικός αγώνας. Παράλληλα ο κάθε χώρος που φιλοξενεί αυτές τις δραστηριότητες κατέχει ιστορική σημασία για τον σύλλογο. Αυτό ενδυναμώνει ακόμα περισσότερο την πρόθεση για την παραμονή του σταδίου εντός του αστικού ιστού. Ωστόσο, στη διπλωματική λόγω οικονομίας χρόνου δεν μελετήθηκε η ένταξη αυτών των δραστηριοτήτων στον νέο όγκο του σταδίου, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι δεν μπορούν να συμπεριληφθούν σε μια ολοκληρωμένη μελέτη.

Τι προβλέπεται για εμπορικούς χώρους πέριξ του γηπέδου;

Περιμετρικά του σταδίου, διατάσσονται χρήσεις που λειτουργούν ανεξάρτητα από το γήπεδο. Σε αυτή τη στάθμη αναπτύσσεται η στοά, που διατρέχει όλη την περίμετρο του σταδίου. Στα τέσσερα άκρα της δημιουργούνται μεγάλα πλατώματα. Έτσι, τοποθετούνται συμμετρικά τέσσερις οβάλ ημιδιαφανείς όγκοι 50 τ.μ. Οι όγκοι αυτοί φιλοξενούν εκδοτήρια εισιτηρίων, ένα εκθεσιακό χώρο και ένα εστιατόριο.

Επιπλέον, στον Βόρειο και Νότιο τομέα, εντάσσονται κάτω από τη κύρια δοκό 7 χώροι εμπορικών χρήσεων. Οι χώροι αυτοί, 35 και 70 τ.μ., είναι απολύτως ανεξάρτητοι και αυτόνομοι αφού δεν επικοινωνούν με κανένα ελεγχόμενο μέρος του σταδίου. Η πρόσβαση γίνεται μόνο από τη στοά στο εξωτερικό του κοίλου μέσω 7 γεφυρωμάτων. Το επίπεδο αυτό συγκεντρώνει το σύνολο των δημόσιων λειτουργιών, αφού εκτός από τις εκθεσιακές εγκαταστάσεις του Παναθηναϊκού και το εστιατόριο στα άκρα της στοάς, μπορεί να φιλοξενήσει κατάστημα του συλλόγου και άλλες εμπορικές χρήσεις.

Θα ήθελες να προσθέσεις κάτι και να στείλεις ένα μήνυμα σε όσους θα διαβάσουν την συνέντευξη;

Καταλαβαίνουμε την αγωνία του κόσμου του Παναθηναϊκού για το θέμα του γηπέδου. Για αυτό θα θέλαμε να τονίσουμε ότι η συγκεκριμένη μελέτη δημιουργήθηκε αποκλειστικά για ακαδημαϊκούς λόγους δηλαδή για σκοπούς μελέτης και έρευνας. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως ένα έργο που τείνει να εφαρμοστεί. Προσδοκούμε η διπλωματική μας εργασία να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για μελλοντικές μελέτες και να παρακινήσει και άλλους ανθρώπους να ασχοληθούν με αγάπη και πάθος για τον αθλητισμό και την αρχιτεκτονική.


Ευχαριστούμε πολύ και τους δύο πτυχιούχους και τους ευχόμαστε τα καλύτερα!

Δεν υπάρχουν σχόλια

Από το Blogger.